ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેક્નૉલૉજી (IIT) મદ્રાસના સંશોધકોએ એવી સિસ્ટમ વિકસાવી છે જે માત્ર ભૂકંપની વહેલી ચેતવણી જ નથી આપતી પણ જમીન સાથે અથડાતા વિનાશક તરંગો વચ્ચે લગભગ 30 સેકન્ડથી બે મિનિટનો લીડ ટાઇમ પણ પ્રદાન કરી શકે છે. આ સમયગાળો ટૂંકો લાગે છે, પરંતુ તે ઘણા પગલાં માટે પૂરતો હોઈ શકે છે, જે અસંખ્ય જીવન બચાવી શકે છે.

આમાં પરમાણુ રિએક્ટર અને પરિવહન સેવાઓ જેમ કે સબવેને બંધ કરવા અને એલિવેટર્સ અથવા એલિવેટર્સને બંધ કરવા જેવા પગલાંનો સમાવેશ થાય છે, જે ભૂકંપની સ્થિતિમાં જીવન અને સંપત્તિના નુકસાનને ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. આ સંશોધન IIT મદ્રાસના કેમિકલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના પ્રોફેસર અરુણ કે. તંગીરાલાની આગેવાની હેઠળ કરવામાં આવ્યું છે. સંશોધકોમાં આઈઆઈટી મદ્રાસના પીએચડી સંશોધક કંચન અગ્રવાલનો સમાવેશ થાય છે. તેમનો અભ્યાસ રિસર્ચ જર્નલ પ્લાસ વનમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે.

જ્યારે ધરતીકંપ આવે છે, ત્યારે તે ધરતીકંપના તરંગોની શ્રેણી પેદા કરે છે. તરંગોના પ્રથમ સમૂહને પી-વેવ કહેવામાં આવે છે જે નુકસાન રહિત હોય છે. સંશોધકોના મતે, આ તરંગોની શરૂઆતને ટ્રેસ કરવી મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તેમના આગમનના સમયનો સચોટ અંદાજ એક મજબૂત પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલી વિકસાવવામાં મદદ કરી શકે છે, જે વિનાશક ધરતીકંપના તરંગોના આગલા સેટના આગમન વચ્ચેના સમયને માપવામાં મદદ કરી શકે છે, અને તેનું મૂલ્યાંકન કરી શકાય છે.

ભૂકંપના કેન્દ્ર અને મોનિટરિંગ સાઇટ વચ્ચેના અંતરને આધારે આ લીડ ટાઈમ 30 સેકન્ડથી બે મિનિટ સુધીનો હોઈ શકે છે. તમામ વર્તમાન પી-વેવ શોધ પદ્ધતિઓ આંકડાકીય સિગ્નલ પ્રોસેસિંગ અને સમય-શ્રેણી મોડેલિંગ પર આધારિત વિચારોના સંયોજન પર આધારિત છે. જો કે, આ પદ્ધતિઓમાં કેટલીક મર્યાદાઓ છે. સમય-આવર્તન અથવા ટેમ્પોરલ-સ્પેક્ટ્રલ સ્થાનિકીકરણ પદ્ધતિને સમાયોજિત કરીને આવી પદ્ધતિઓ વધુ અસરકારક બનાવી શકાય છે.

IIT મદ્રાસનો આ નવો અભ્યાસ આ અંતરને દૂર કરવામાં અસરકારક ભૂમિકા ભજવી શકે છે. આ અભ્યાસ સમય-આવર્તન સ્થાનિકીકરણ સુવિધા સાથે અનુમાન ફ્રેમવર્કમાં નવા રીઅલ-ટાઇમ ઓટોમેટિક પી-વેવ ડિટેક્ટર અને પીકરનો પ્રસ્તાવ રાખે છે.

પ્રોફેસર ટંગીરાલાના જણાવ્યા મુજબ, એવું જરૂરી નથી કે પ્રસ્તાવિત માળખું સિસ્મિક ઘટનાઓની શોધ પૂરતું મર્યાદિત હોય, પરંતુ તેનો વ્યાપક ઉપયોગ થઈ શકે છે. તેનો ઉપયોગ ખામીને શોધવા અને અલગ કરવા માટે પણ થઈ શકે છે. વધુમાં, તે મશીન લર્નિંગ અને ડીપ લર્નિંગ મોડલ્સને સમાવી શકે છે, જે આવા મૂલ્યાંકનોમાં માનવ હસ્તક્ષેપને ઘટાડશે.

Facebook Comments

Videos

Our Partners

Allianz Cloud