થોડા દિવસો પહેલાં ‘ઑક્ટોબર’ અને ‘ગુલાબો સિતાબો’ જેવી ફિલ્મોની લેખિકા જુહી ચતુર્વેદીએ એક લેખમાં ભવિષ્યના મનોરંજન માધ્યમો અને એના ફાયદા-ગેરફાયદા અંગે એક રોચક લેખ લખ્યો હતો. OTT (ઑવર ધ ટોપ) પ્લેટફોર્મને લીધે દાયકાઓ જૂની કથિત ‘સ્ટાર સિસ્ટમ’ પર વજ્રાઘાત થયો છે. બેશક, આજે પણ કેટલીક વેબસીરિઝ અને ફિલ્મો સ્ટારના નામે OTT પ્લેટફોર્મ પર વેચાય છે, પરંતુ ફર્ક એટલો છે કે તેની કમાણી અને સફળતાનો આધાર કલાકારના પર્ફોમન્સ તથા મેકિંગ પર નિર્ભર છે, સ્ટારડમ પર નહીં!

————

નેટફ્લિક્સ, એમેઝોન પ્રાઇમ વીડિયો, ડિઝની પ્લસ હોટસ્ટાર, વૂટ સિલેક્ટ, સોની લિવ, ઝી ફાઇવ, ઇરોઝ નાઉ, એમ.એક્સ.પ્લેયર, ડિસ્કવરી પ્લસ અને ઑલ્ટ બાલાજી સહિતના પુષ્કળ પ્લેટફોર્મ આજે ભારતમાં પોતાનો અલાયદો વર્ગ ઉભો કરવાની રેસમાં ઉતરી ચૂક્યા છે. લૉકડાઉન દરમિયાન નેટફ્લિક્સ અને એમેઝોને બાજી મારી, જ્યારે હવે આઇ.પી.એલ. ફીવરને લીધે હોટસ્ટાર જબરું ચલણમાં છે. જોતજોતામાં તેણે આપણા દેશના ૪૦ કરોડ સબસ્ક્રાઇબર્સ સુધી પહોંચી ગયા છે.

————

જે OTT ફિલ્મોએ લૉકડાઉન પહેલાં ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર્સ પાસે ઑરિજિનલ ફિલ્મોની ભીખ માંગવા જવું પડતું હતું, એમની પાસે હવે સામે ચાલીને ફિલ્મો આવી રહી છે. કોરોનાએ તમામ સમીકરણો બદલી નાંખ્યા છે. OTT પ્લેટફોર્મ ફેબ્રુઆરી મહિના સુધી મોટેભાગે વેબસીરિઝ રીલિઝ માટે જ જાણીતાં હતાં, પરંતુ હવે બોલિવૂડના સુપરસ્ટાર્સ અને એમની ફિલ્મો પણ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર રીલિઝ થઈ રહી છે., એક્સક્લુઝિવલી! થોડા સમય પહેલાં વિખ્યાત નાટ્યકાર સંજય ગોરડિયા સાથે વાતચીત થઈ ત્યારે એમણે પણ જણાવ્યું હતું કે, ‘જેમને OTTનું ફુલ ફૉર્મ ઑવર ધ ટોપ પ્લેટફોર્મ થાય એટલી ખબર નહોતી, તેવા લોકો પણ આજે નેટફ્લિક્સ અને એમેઝોન પ્રાઇમ માણી રહ્યા છે.’

OTT આમ ભલે થિયેટર સમકક્ષ રીલિઝ મીડિયમ લાગતું હોય, પરંતુ તેના કમાણીના ધારાધોરણો બૉક્સ-ઑફિસ કરતા સાવ જુદા છે. અહીં કઈ ફિલ્મ કેટલું કમાઈ, તેનો સ્પષ્ટ અંદેશો મળતો નથી. ઘણી વખત તો OTT પ્લેટફોર્મ એ પણ જાહેર નથી કરતા કે ફલાણી-ઢીંકણી ફિલ્મને કેટલા વ્યુઅર્સ મળ્યા છે! જેના કારણે તેની સફળતા-નિષ્ફળતાનો અંદાજ લગાવવો પણ મુશ્કેલ છે. એવામાં ‘સ્ટારડમ’ નામનો શબ્દ હવે ભૂંસાવા લાગ્યો છે. ભારતના જાણીતાં એડ-મેકર અને દિગ્દર્શક વિનિલ મૈથ્યુનું માનવું છે કે, ’OTT હવે એક્ટર કે એક્ટ્રેસની બ્રાન્ડ વેલ્યુને બેઅસર કરવાનું કામ કરી રહ્યું છે. કોઈ પણ કલાકાર માટે થિયેટરમાં રીલિઝ થયેલી ફિલ્મને મળેલો પ્રેક્ષકોનો પ્રતિસાદ સ્ટારડમ અપાવવાનું કામ કરે છે, પરંતુ OTTમાં કોઈ ધારાધોરણો જ ન હોવાથી ધીરે ધીરે આખી ઇન્ડસ્ટ્રી પર્ફોમન્સ-ઓરિયેન્ટેડ થતી જાય છે, જે સારી બાબત છે.’

ફિલ્મ ડિસ્ટ્રિબ્યુટર વરૂણ ગુપ્તાનું કહેવું છે કે, ’થિયેટર સુધી પ્રેક્ષકોને ખેંચી લાવવા માટે સ્ટારડમ કારગત નીવડતું હોય છે, પરંતુ પોસ્ટ-કૉવિડ યુગમાં હવે સ્ટારનો પ્રભાવ અને પ્રભુત્વ બંને ખતમ થઈ ચૂક્યા છે.’

એક સત્ય તો એ પણ છે કે, હજુ પણ સ્ટારનું નામ પ્રેક્ષકોને OTT સુધી ખેંચી લાવવાનું કામ કરે છે, પરંતુ જે-તે ફિલ્મ અથવા વેબસીરિઝને દર્શકો કેટલો પ્રેમ આપશે એનો આધાર હવે ફક્ત સ્ટાર પર નથી રહ્યો. ઑવરઓલ મેકિંગ અને ગુણવત્તા પણ પ્રેક્ષકો માટે મહત્વના થઈ ગયા છે. રેસ-૩ કે પછી સત્યમેવ જયતે જેવી ઢંગધડા વગરની મસાલા ફિલ્મોનો કોઈ અહીં ભાવ પણ નથી પૂછતું, જ્યારે ‘બંદિશ બેન્ડિટ્સ’ જેવી વેબસીરિઝના કલાકારો પોતાના પર્ફોમન્સના જોરે રાતોરાત સ્ટાર બની શકે છે. આ કમાલ છે OTTનો!

બોલિવૂડ અભિનેત્રી નિમ્રત કૌર અને એડ-મેકર પ્રહલાદ કક્કડ દ્રઢપણે માને છે કે, OTT વાસ્તવમાં સ્ટાર-વેલ્યુને શુન્ય કરી નાંખવાનું કામ કરશે. ભવિષ્યમાં ફક્ત એવેન્જર્સ અથવા બાહુબલિ પ્રકારની ફિલ્મો જ થિયેટરમાં રીલિઝ થાય તો નવાઈ નહીં. અગર પ્રેક્ષક સ્ક્રીન પર વર્ણવવામાં આવતી વાર્તા અને તેના પાત્રો સાથે જોડાણ સાધી શકશે તો અને તો જ તેને બિન્જ-વૉચ કરશે, એ હકીકત છે. બાકી તો OTT પર હવે થિયેટરની તુલનામાં બહુ મોટો એન્ટરટેઇનમેન્ટ સ્ટોક છે, અને એ પણ વિશાળ રેન્જ ધરાવતો! લોકોએ શું જોવું અને શું ન જોવું એ આત્મસૂઝ અને ગુણવત્તાને આધારે નક્કી થઈ રહ્યું છે, એવામાં બોલિવૂડ પાસે પણ પોતાનું કૉન્ટેન્ટ સુધાર્યા સિવાય વિકલ્પ નથી.

વત્તા, OTTનું પ્રખ્યાત થવાનું બીજુ કારણ એ પણ છે કે ત્યાં હવે ટેલિવિઝન ચેનલ પણ સામેલ છે. દાખલા તરીકે, હોટસ્ટાર પર તમે સ્ટાર પ્લસ, સ્ટાર ભારત, એબીપી ન્યુઝ, આજતક સહિતની ઘણી બધી ચેનલ્સ લાઇવ જોઈ શકો છો. વૂટ પર કલર્સ ચેનલ, એમ.ટી.વી. ચેનલ વગેરે લાઇવ આવી ગઈ છે. સોની લિવ પ્લેટફોર્મ પર હવે સોની ટીવી, સબ ટીવી જેવી ચેનલ્સ આવી ચૂકી છે. આથી સેટ-અપ બૉક્સની જરૂરિયાત પણ પૂરી થઈ ગઈ છે. એક કાજે બે પક્ષી જેવા ઘાટ છે અહીંયા! OTTની સાથોસાથ કેબલ-ટીવી પણ મફતમાં મળતું હોય તો બીજું શું જોઈએ?

હું ઘણા લેખોમાં કહી ચૂક્યો છું કે OTT જ ભવિષ્ય છે. ઇન્ટરનેટ વિશ્વમાં જીયો ફાઇબર અને OTTની સંધિ આગામી સમયમાં ઘણી નવી ક્ષિતિજો ખોલવાનું કામ કરશે. વેઇટ એન્ડ વૉચ!

ટોચના OTT પ્લેટફોર્મ અને એમના ભારતીય સબસ્ક્રાઇબર્સ

(૧) ડિઝની પ્લસ હોટસ્ટાર : ૪૦ કરોડ

(૨) એમેઝોન પ્રાઇમ વીડિયો : ૪૪ લાખ

(૩) સોની લિવ : કુલ ૭-૮ કરોડ (પેઇડ સબસ્ક્રાબર્સ : અંદાજે બે કરોડ)

(૪) નેટફ્લિક્સ : ૨૦ લાખ

(૫) વૂટ : ૧૦ કરોડ

૨૦૨૧ના અંત સુધીમાં ‘જીયો’ OTT ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ્યા વગર જ આખી જંગ જીતી જશે

આપણામાંથી ઘણા યુઝર્સ એવા છે, જેઓ મલ્ટિપલ OTT પ્લેટફોર્મ પર સક્રિય છે. તાજેતરમાં રિલાયન્સ અને એમેઝોનની સંધિની શક્યતા અંગેના ઉડતાં ઉડતાં વાવડ મળ્યા. એવા સમયે એ જાણી લેવું જરૂરી છે કે, રિલાયન્સની નવી સર્વિસ ‘જીયો ફાઇબર’માં હાલ નેટફ્લિક્સ સિવાયના ટોચના ૧૨ OTT પ્લેટફોર્મનું સબસ્ક્રિપ્શન કોઈ વિશેષ કિંમત ચૂકવ્યા વગર નિઃશુલ્ક મળી રહ્યું છે. આગામી સમયમાં તેઓ દર શુક્રવારે થિયેટરમાં રીલિઝ થનારી ફિલ્મનો ‘ફર્સ્ટ-ડે ફર્સ્ટ-શૉ’ પણ જીયો ફાઇબર પર લાવવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. ૨૦૨૧ના અંત સુધીમાં ‘જીયો’ OTT ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ્યા વગર જ આખી જંગ જીતી જશે એવા પૂરા એંધાણ છે.

OTT સબસ્ક્રિપ્શન

(૧) નેટફ્લિક્સ : મિનિમમ ૨૦૦ રૂ. અને મેક્સિમમ ૮૦૦ રૂ. (પ્રતિ માસ)

(૨) એમેઝોન પ્રાઇમ વીડિયો : ૧૦૦૦ રૂ. (પ્રતિ વર્ષ)

(૩) ડિઝની પ્લસ હૉટસ્ટાર : ૧૫૦૦ રૂ. (પ્રતિ વર્ષ)

(૪) વૂટ સિલેક્ટ : ૧૦૦ રૂ. (પ્રતિ માસ)

(૫) ઝી ફાઇવ : ૧૦૦૦ રૂ. (પ્રતિ વર્ષ)

bhattparakh@yahoo.com

યુવા કોલમિસ્ટ પરખ ભટ્ટ (9726525772)

યુવા-લેખક પરખ ભટ્ટ, આજે ગુજરાતનાં ચાર નામાંકિત અખબાર (સાંજ સમાચાર, ફૂલછાબ, ગુજરાત ગાર્ડિયન, રાજકોટ મિરર) અને એક ઇન્ટરનેશનલ ગુજરાતી પારિવારિક મેગેઝીન (ફીલિંગ્સ) માં કુલ ૧૧ વિકલી કોલમ (૪૪ આર્ટિકલ્સ પ્રતિ માસ) લખી રહ્યા છે. એન્જીનિયર તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કર્યા બાદ એમની સફર ફેશન મોડેલિંગ, થિયેટર, એક્ટિંગ અને ત્યારબાદ કટાર-લેખન જેવા ક્ષેત્રોમાં આગળ વધી.

Facebook Comments

Videos

Our Partners

Allianz Cloud